Enkele gedeeltes in het Nieuwe Testament worden beschouwd als cruciaal in de discussie over de rol van vrouwen in de kerk. Een van deze gedeeltes is 1 Korintiërs 14:34–35, die vaak wordt aangehaald om de instructie te geven dat vrouwen moeten zwijgen in de kerk. Maar is deze interpretatie juist? Moeten vrouwen werkelijk zwijgen? En lijkt Paulus hiermee niet in tegenspraak met andere gedeeltes? We zullen deze tekst grondig onderzoeken om deze vragen te beantwoorden.
"Vrouwen moeten gedurende uw samenkomsten zwijgen. Ze mogen niet spreken, maar moeten ondergeschikt blijven, zoals ook in de wet staat. Als ze iets willen leren, moeten ze het thuis aan hun man vragen, want het is een schande voor een vrouw als ze tijdens een samenkomst spreekt. "
1 Korintiërs 14:34-35 (NBV21)Zegt Paulus dat de vrouwen moeten zwijgen in de kerk?
Als we naar de kerkgeschiedenis kijken, zien we dat van Tertullian tot Thomas van Aquino, vrouwen zelfs verboden werd om in de kerk te zingen, laat staan hardop te bidden. Veel kerken hielden vast aan deze interpretatie, zelfs tot in 1890. Deze interpretatie is natuurlijk onjuist.
Uitgaande van een context waarin liefde eerst werd benadrukt, gaan we over naar de context van profetie en talen. Dit begint met 1 Korinthe 14:1, waar Paulus aanspoort om de liefde na te jagen en te streven naar de geestelijke gaven, vooral naar het vermogen om te profeteren.
Het zwijgen komt tot drie keer voor in 1 Korinthe 14, namelijk in de verzen 28, 30 en 34. Het zwijgen in deze verzen verwijst naar specifieke omstandigheden tijdens de kerkdienst. De eerste twee verwijzingen naar het zwijgen in verzen 28 en 30 zijn genderneutraal. Net zoals de context van het zwijgen in deze verzen naar specifieke omstandigheden verwijst, doet vers 34 dat ook, waarin wordt aangegeven dat vrouwen moeten zwijgen tijdens de dienst.
Hoewel we niet beschikken over de voorgaande brief waar Paulus naar verwijst, laat de context zien dat hij specifieke omstandigheden in gedachten heeft. Dit wordt ondersteund door het feit dat Paulus elders spreekt over sprekende en prekende vrouwen, hij zelf onderwijs ontving van Priscilla en een andere vrouw als zijn geestelijke moeder erkent. Zouden deze vrouwen dan ook geen onderwijs moeten geven? En zou Paulus zichzelf dan niet tegenspreken in 1 Korinthe 11:5, waar hij stelt dat elke vrouw die bidt of profeteert dit luidop mag doen?
Vanuit deze context kunnen we afleiden dat het opgelegde zwijgen gebonden is aan specifieke omstandigheden. De vraag die vooral moet worden gesteld, is wat deze specifieke omstandigheden waren waarin de vrouw moest zwijgen in Korinthe. Moesten alle vrouwen zwijgen? En kunnen we hieruit afleiden dat dit een universeel principe is? En wat met mannen die zich in een vergelijkbare situatie bevinden?
Zegt Paulus dat de vrouwen moeten zwijgen in de kerk?
Geen casual gesprek tijdens de dienst
Johannes Chrysostomus, de aartsbisschop van Constantinopel van 398 tot 405, refereert in zijn 9e preek over 1 Timotheüs aan 1 Korinthe 14:34-35. Hij benoemt dat bepaalde vrouwen in de gemeente van Korinthe tijdens de dienst gebruikmaakten van sociale gelegenheden om te praten en relaties te vormen. Verder beschrijft hij dat deze vrouwen luidruchtig waren en hun conversaties leken op die van marktplaatsen en openbare badplaatsen. Chrysostomus betoogt dat dergelijke gesprekken tot chaos in de kerkdiensten leidden.
Chrysostomus, samen met andere theologen, waren ervan overtuigd dat de verzen 34-35 vrouwen een verbod oplegden vanwege hun bijdrage aan wanorde tijdens de diensten. Het is waar dat God een God van orde is, zoals duidelijk wordt in het scheppingsverhaal en de rest van de Bijbel. Wanorde en chaos in de eredienst zijn niet in overeenstemming met Gods beeld van de kerk. Hoewel Chrysostomus enkele zwakheden vertoont, ondersteunt hij, samen met andere theologen, zijn standpunt door te wijzen op het Griekse woord λαλέω, dat hij interpreteert als overdreven praten, kletsen en kakelen. Het probleem hiermee is dat λαλέω in het Nieuwe Testament vaak wordt gebruikt in een bredere context van spreken, en niet specifiek verwijst naar kletsen. Bovendien gebruikt Paulus het woord λαλέω tot drie keer toe in 1 Korinthe 14 in de context van tongentaal en profetie, waarbij hij niet doelt op kletsen.
Als Paulus' gebruik van λαλέω in lijn ligt met de opvattingen van Chrysostomus, kunnen we concluderen dat de verzen 34-35 niet wijzen op een algemeen spreekverbod voor vrouwen in de gemeente, aangezien andere vrouwen wel een verbale bediening kunnen hebben.
Vrouwen mogen de dienst niet onderbreken met simpele vragen
1 Korinthe 14:35 start met volgende stelling: En als zij iets willen leren (Μαθεῖν)… Craig Keener, professor Nieuw Testamentische theologie aan Asbuy Theological Seminary, verwijst naar de culturele achtergrond van de vrouw in de gemeente te Korinthe. Deze vrouwen onderbraken steeds de diensten met simpele vragen. Hij schrijft: "In de mediterrane wereld van de eerste eeuw werd van nieuwelingen verwacht dat ze stil leerden, maar meer gevorderde studenten werden geacht allerlei openbare lezingen te onderbreken met vragen." (Keener 2001:50) Keener suggereert dat de vrouwen in Korinthe zich misschien niet realiseerden dat het onderbreken van de bijeenkomsten met hun basisvragen cultureel ongepast was, en dat dit zelfs beschamend. Opnieuw bracht dit wanorde in plaats van orde. Hij stelt verder dat studenten in de oude wereld, zowel beginners als gevorderden, doorgaans mannelijk waren. Hoewel we weten dat sommige vrouwen in Korinthe baden, profeteerden en op andere manieren dienden tijdens bijeenkomsten van de kerk, kon het stellen van vragen door vrouwen, vooral basisvragen, hun echtgenoten hebben beschaamd omdat dit inging tegen de culturele verwachtingen van de bredere samenleving.
Volgens de uitleg van Keener was 1 Korinthe 14:34–35 bedoeld om onwetende vragen van ongeschoolde vrouwen tot zwijgen te brengen. Als we vandaag naar de samenstelling van de meeste kerken in de westerse wereld kijken, zien we echter dat vrouwen vaak geschoold zijn, en soms zelfs hooggeschoold. Bovendien wordt het spontaan stellen van vragen binnen de gemeente ontmoedigd. Als de uitleg van Keener juist is, heeft 1 Korinthe 14:34–35 dus weinig toepassing in ons kerkelijk landschap.
Het is echter moeilijk te zien hoe verzen 36–37 voortvloeien uit het idee van onwetende, hinderlijke vragen, tenzij de vrouwen de bijeenkomsten monopoliseerden met hun vragen en ook arrogant gedrag vertoonden. Vers 38 daarentegen past goed bij het idee van onwetende mensen met onwetende vragen: "Maar als iemand dit negeert [of, onwetend is], zal diegene zelf genegeerd worden" (1 Korinthe 14:38 NBV 2004). De interpretatie van Keener is plausibel, vooral omdat het idee van onwetendheid wordt benadrukt in vers 38.
Vrouwen mogen profetieën niet openlijk beoordelen
In 1 Korinthe hoofdstuk 14 geeft Paulus voornamelijk advies over profetiën en tongentaal tijdens de bijeenkomsten. In vers 29 schrijft Paulus: "Twee of drie profeten moeten spreken, en de anderen moeten nauwkeurig overwegen wat er gezegd wordt." James Hurley, Wayne Grudem en enkele andere theologen, stellen dat vanuit deze achtergrond dat het doel van Paulus in 14:34–35 is om de vrouwen het recht tot het evalueren en interpreten van profetieën af te nemen.
Grudem stelt: "Laat de anderen [dat wil zeggen de rest van de gemeente] overwegen wat er gezegd wordt [door de profeten ... maar] de vrouwen moeten zwijgen in de kerken." Met andere woorden, vrouwen mochten geen gesproken kritiek geven op de profetieën ... (Grudem 1988:220–221 cf. Hurley 1973:217). Grudem vindt dat vrouwen profetie in stilte kunnen evalueren in hun eigen gedachten, maar deze evaluaties niet luidop kunnen uiten omdat dit spirituele autoriteit vereist. Hij erkent wel dat Paulus vrouwen toestaat om te bidden, in tongen te spreken en profetieën hardop uit te spreken tijdens kerkelijke bijeenkomsten, maar Grudem handhaaft dat vrouwen niet op enige manier mogen dienen die kan worden opgevat als het uitoefenen van spirituele autoriteit.
Wayne Grudem betoogt dat vrouwen profetie in stilte kunnen evalueren in hun eigen gedachten, maar deze evaluaties niet luidop kunnen uiten omdat dit spirituele autoriteit vereist. Hij erkent dat Paulus vrouwen toestaat om te bidden, in tongen te spreken en profetieën hardop uit te spreken tijdens kerkelijke bijeenkomsten, maar Grudem handhaaft dat vrouwen niet op enige manier mogen dienen die kan worden opgevat als het uitoefenen van spirituele autoriteit.
Dit standpunt van Grudem is theologisch zwak, omdat profetie een krachtige en gezaghebbende bediening is, zoals blijkt uit de Schrift. Paulus plaatst profeten en profetie vóór leraren en onderwijs in zijn lijsten van bedienaren en bedieningen in 1 Korinthe 12:28 en Efeziërs 4:11. Dit laat zien dat profetie een essentiële en gezaghebbende rol heeft in de kerk, en het is ongegrond om te beweren dat vrouwen deze rol niet kunnen uitoefenen. Talrijke voorbeelden van profetessen in de Bijbel, zoals Mirjam, Debora en Hulda, getuigen van de goddelijke roeping en het gezag van vrouwen in de profetische bediening. Daarom kan Grudems interpretatie van 1 Korinthe 14:34-35 als een beperking van vrouwen in het uitoefenen van spirituele autoriteit niet standhouden in het licht van de bredere theologische en bijbelse context.
Vrouwen mogen geen persoonlijke vragen stellen aan de profeten
Ben Witherington houdt rekening met de bredere Korinthische cultuur bij het proberen te bepalen wat 1 Korinthe 14:34–35 betekent. Witherington gelooft dat het waarschijnlijk is dat de christenen in Korinthe, vooral die met heidense achtergronden, ongepaste heidense aanbiddingspraktijken in de christelijke eredienst hadden geïncorporeerd. Sinds de zesde eeuw voor Christus was Griekenland beroemd om het orakel van Delphi. In de Tempel van Apollo in Delphi antwoordde een priesteres genaamd de Pythia op vragen gesteld door vragers. In de oudheid reisden mensen grote afstanden om de Pythia vragen te stellen. Met dit in gedachten suggereert Ben Witherington (1995:287) de volgende context voor 1 Korinthe 14:34–35.
Het is zeer geloofwaardig dat deze vrouwen [in de Korinthische kerk] veronderstelden dat christelijke profeten of profetessen functioneerden zoals het orakel in Delphi, dat alleen profeteerde als reactie op vragen, inclusief vragen over puur persoonlijke zaken. Paulus betoogt dat christelijke profetie anders is: Profeten en profetessen spreken in naam van God, op de aansporing van de Heilige Geest, zonder enige menselijke voorbereiding. Paulus beperkt dergelijke vragen dan tot een andere locatie, namelijk thuis.
Als de suggestie van Witherington klopt, dan vergisten de vrouwen zich in de ware functie van profeten en belemmerden ze het dienen van de christelijke profetie door vragen te stellen over persoonlijke, en mogelijk alledaagse en huiselijke, zorgen die niet opbouwend zouden zijn voor anderen. Als Paulus inderdaad de vrouwen het stellen van persoonlijke vragen aan de profeten tot zwijgen brengt, dan kan 1 Korinthe 14:34–35 opnieuw niet worden gebruikt om opgeleide vrouwen met een leidinggevende bediening het zwijgen op te leggen. Wat hier naar voren komt is dat de heidense praktijken de kerk binnensluipt.
1 Korinthiërs 14:34-35 is een citaat
Een andere veel besproken theorie de theorie 1 Korinthiërs 14:34-35 is dat 1 Korinthe 14:34-35 een citaat is. Veel van de genoemde geleerden hebben geprobeerd de betekenis van 1 Korinthiërs 14:34–35 te bepalen door de bredere sociale context van de eerste-eeuwse Korinthische kerk te verkennen. Deze theorie benadert het vraagstuk vanuit een andere benadering, ze hebben zich uitsluitend gericht op de tekst van 14:34–35 om te bepalen hoe deze verzen geïnterpreteerd en toegepast moeten worden.
De eerste brief naar de Korintische kerk werd geschreven als reactie op een mondeling verslag van de mensen van Chloe (1 Kor. 1:11) en als reactie op een brief die Paulus van de Korintiërs had ontvangen waarin ze zijn advies vroegen. Soms is het duidelijk in zijn brief dat Paulus citeert uit de brief van de Korintiërs terwijl hij de inhoud ervan behandelt. Enkele van deze citaten zijn: "Het is niet goed voor een man om een vrouw aan te raken" (1 Kor. 7:1), "Wij allen bezitten kennis" (1 Kor. 8:1), "Er is geen opstanding" en "Christus is niet opgewekt" (1 Kor. 15:12, 14). Sommige geleerden geloven dat 1 Korintiërs 14:34–35 ook een stelling kan zijn. Dit zou verklaren waarom het niet lijkt te passen bij wat Paulus zegt in de omliggende verzen.
1 Korintiërs 1:10vv vertelt ons dat er concurrerende facties waren in de Korinthische kerk (cf. 1 Kor. 11:18–19). Het is mogelijk dat een van deze facties probeerde vrouwen het zwijgen op te leggen tijdens kerkelijke bijeenkomsten. Dit zou een echte zorg zijn geweest voor vrouwen zoals Chloe. Misschien citeert Paulus de verordening van de factie dat vrouwen moeten zwijgen in 14:34–35, maar vervolgens berispt hij de factie, die mannen omvat, met de woorden: "Wat! Ging het woord van God van u uit? Of heeft het alleen jullie bereikt?" (cf. 1 Kor. 14:36 KJV en 1 Kor. 14:36 NBV). Het Griekse bijvoeglijk naamwoord monous, dat voorkomt in vers 36 en vertaald wordt als "alleen jullie" in de NBV, is grammaticaal mannelijk. Volgens de Griekse grammatica kan dit bijvoeglijk naamwoord niet alleen naar vrouwen verwijzen. Het mannelijke geslacht van "alleen jullie" in vers 36 lijkt niet logisch te volgen na 14:34–35 en de instructies aan vrouwen, tenzij vers 36 een berisping is aan een groep mannen die vrouwen wilde laten zwijgen.
De opvatting dat 14:34–35 een citaat is van de Korintiërs is een van de weinige die een geloofwaardige verklaring biedt voor de verandering van toon die verzen 34–35 in de tekst brengen, evenals de daaropvolgende verandering van onderwerp, toon en geslacht in vers 36. Als deze uitleg juist is, dan legt Paulus geen vrouwen het zwijgen op in 14:34–35. Integendeel, Paulus citeert en berispt vervolgens de mensen die de vrouwen willen laten zwijgen.
Payne's argument voor interpolatie van 1 Korinthe 14:34–35 steunt op zowel intern als extern bewijs. Intern, vanuit contextueel oogpunt, is er geen doorslaggevend bewijs voor de Paulijnse oorsprong van deze verzen, wat zowel interpolatie als citaatweerlegging plausibel maakt. Extern bewijs, zoals dat van de codex Vaticanus en Victor van Capua, suggereert echter niet direct dat deze verzen een latere toevoeging zijn.
De aanwezigheid van vv. 34–35 in de codex Vaticanus, gecombineerd met het naastgelegen distigme-obelos, duidt op mogelijkheid van interpolatie. Echter, het ontbreken van een dergelijk symbool naast vers 40 suggereert dat de kopiist van de Vaticanus de tekst als authentiek beschouwde, waardoor het vermeende pre-Vaticanus manuscript twijfelachtig wordt. Bovendien is er geen overtuigend bewijs dat Victor van Capua een manuscript kende zonder deze verzen; zijn afwijzing kan eerder voortkomen uit stilistische of contextuele overwegingen.
Payne's hypothese van interpolatie
Het ontbreken van citaties van 1 Korinthe 14:34–35 door de Apostolische Vaders, zoals Clemens van Alexandrië, kan worden verklaard door het feit dat zij deze verzen mogelijk beschouwden als een weergave van de verkeerde opvattingen van de Korinthiërs, niet als Paulus' eigen woorden. Dit wordt ondersteund door het feit dat latere auteurs, zoals Tertullianus en Origenes, wel naar deze verzen verwijzen.
Payne's hypothese van interpolatie, hoewel zorgvuldig overwogen, berust grotendeels op speculatie. Payne’s alternatieve interpretatie suggereert dat de aanwezigheid van 1 Korinthe 14:34–35 in sommige manuscripten het gevolg is van een vroeg misverstand over de oorspronkelijke plaatsing van de verzen. Dit alternatieve perspectief biedt een coherente verklaring voor het manuscriptbewijs zonder de noodzaak van speculatieve aannames over verloren gegane manuscripten en vroege interpolaties.
De authenticiteit van 1 Korinthe 14:34–35 in stand, en Payne’s interpretatie biedt een plausibele verklaring voor de ontwikkeling van het manuscriptbewijs zonder de betrouwbaarheid van andere passages in het Nieuwe Testament in twijfel te trekken. Het behoudt de integriteit van het Nieuwe Testament als geheel en biedt een alternatief scenario dat het bewijs beter verklaart zonder te vervallen in speculatie.
Vrouwen moeten zichzelf beheersen/onderwerpen, net zoals de wet dit aangeeft
Een andere belangrijke vraag is: volgens welke wet mag een vrouw niet spreken? De verwijzing naar de wet kan betrekking hebben op de Thora of de hele Tenach. Echter, nergens in het Oude Testament wordt een gebod gevonden waarin staat dat vrouwen moeten zwijgen. Sommige kerkvaders dachten dat de verwijzing mogelijk naar Genesis 3:16 verwees.
Tegenwoordig zijn voorstanders van zwijgende vrouwen in de kerk, zoals Grudem en Piper, heel voorzichtig met deze interpretatie en trekken zij zich er zelfs van terug. Zij verwijzen liever naar de scheppingsorde, waarin de vrouw volgens hen ondergeschikt is aan de man. Dit standpunt wordt door ons betwist en lijkt ook niet overeen te komen met de goddelijke benadering, aangezien God vaak de jongste boven de oudste plaatst.
Andere theologen verwijzen naar Rabbijnse wetgeving, terwijl sommigen suggereren dat Paulus naar een Romeinse wet verwijst. Dit argument is echter zwak, omdat Grudem opmerkt dat in de 119 gevallen waarin Paulus naar de wet (νόμος) verwijst, dit nooit naar Rabbijnse of Romeinse wetgeving is. Cynthia Long Westfall stelt dat Paulus simpelweg verwijst naar culturele gebruiken, de heersende normen van die tijd. Volgens dit perspectief moeten vrouwen zwijgen vanwege deze culturele gebruiken.
Zoals eerder opgemerkt, is er in het Oude Testament geen voorschrift te vinden dat vrouwen moeten zwijgen of ondergeschikt moeten zijn aan hun echtgenoten. Daarentegen, zegt Spreuken 31:26 Zij doet haar mond open met wijsheid, onderricht uit genegenheid ligt op haar tong. Ze spreekt wijsheid uit en onderricht. Nergens is er een vers in het Oude Testament dat wijst op het zwijgen van de vrouwen.
Sommige theologen gaan zelfs zo ver dat ze stellen dat vrouwen onderworpen moeten zijn aan alle mannen in de kerk, wat kan leiden tot ernstige misstanden. Het is belangrijk op te merken dat deze theologen mogelijk geen ervaring hebben met de problemen zoals die van de #MeToo-beweging, waar ook de protestantse kerk niet aan is ontkomen, maar dit opent een ander debat.
Deze interpretatie benadrukt inderdaad het belang van controle en beheersing, zowel voor profeten als voor vrouwen in de kerk. De vergelijking tussen de onderwerping van de geesten van profeten aan de profeten zelf en de onderwerping van vrouwen in de gemeente suggereert dat beide een vorm van zelfbeheersing en ordelijkheid vereisen.
Het Griekse woord ὑποτάσσω, vertaald als "onderwerpen" of "onderdanig zijn", impliceert niet noodzakelijk een hiërarchische ondergeschiktheid, maar eerder een houding van zelfbeheersing en respectvolle onderwerping aan de gevestigde orde en autoriteit. Dit wordt verder ondersteund door het begrip van onderwerping als een middel om harmonie te bevorderen binnen de gemeenschap.
Het is van cruciaal belang om deze teksten te interpreteren binnen hun culturele, historische en theologische context, en om te erkennen dat ze niet bedoeld zijn om vrouwen ondergeschikt te maken aan mannen. In plaats daarvan benadrukken ze het belang van orde, respect en harmonie in de gemeente, waarbij zowel mannen als vrouwen hun gaven en bijdragen op een passende en ordelijke manier moeten uitoefenen. Dit alles moet plaatsvinden binnen een liefdevolle context, zoals eerder geïmpliceerd door Paulus in hoofdstuk 13. Dit brengt ons terug naar de schepping en de val, waarbij de neiging om de ander te willen onderwerpen bestaat, maar het streven naar harmonie betekent dat we allemaal zelfbeheersing moeten uitoefenen.
Conclusie
Uit de discussie over 1 Korinthe 11:34-35 kunnen we verschillende inzichten destilleren. Allereerst is er de kwestie van de interpretatie van de tekst zelf. Sommigen benaderen deze verzen als een algemene instructie voor orde en discipline tijdens de eredienst, terwijl anderen specifieker ingaan op de vraag of vrouwen al dan niet moeten zwijgen in de kerk. De diverse interpretaties weerspiegelen de complexiteit van de tekst en de uitdagingen bij het begrijpen van de culturele en historische context waarin deze is geschreven. Wat wel weldegelijk kunnen concluderen is dat in geen geval er een voorschrift is voor het zwijgen van de vrouw in de kerk, deze vertaling is te abrubt en uit haar context gehaald. Zeker door het feit dat voorheen Paulus aanmoedigt dat vrouwen profeteren.
Verder roept de discussie over deze verzen vragen op over de rol en positie van vrouwen binnen de vroege christelijke gemeenschappen. Terwijl sommigen wijzen op passages zoals deze als bewijs dat vrouwen bepaalde beperkingen hadden, tonen andere passages, zoals die over Chloë in 1 Korinthe 1:11, aan dat vrouwen ook leiderschapsrollen en verantwoordelijkheden hadden binnen de vroege kerk.
Het is belangrijk om deze teksten te benaderen met een evenwichtige en zorgvuldige hermeneutiek, rekening houdend met de bredere context van de Bijbel en de culturele omstandigheden van die tijd. Hoewel de exacte betekenis van 1 Korinthe 11:34-35 divers zijn, weten we wel iets zeker, in geen geval is 1 Korinthe 11:34-35 een voorschrift dat de vrouw moet zwijgen noch dat ze onderworpen moet zijn aan mannen. Want dat is een verkeerde interpretatie van 1 Korinthe 11:34-35.
Voetnoten & Bronnen
- Johannes Chrysostomus, Homilies on First Timothy, Homily 9. ↩
- Craig S. Keener, Paul, Women & Wives (Peabody: Hendrickson, 1992), p. 50–53. ↩
- James B. Hurley, Man and Woman in Biblical Perspective (Grand Rapids: Zondervan, 1981), p. 185–221. ↩
- Wayne Grudem, The Gift of Prophecy in the New Testament and Today (Wheaton: Crossway, 1988), p. 220–221. ↩
- Ben Witherington III, Conflict and Community in Corinth (Grand Rapids: Eerdmans, 1995), p. 287–289. ↩
- Gordon D. Fee, The First Epistle to the Corinthians (NICNT; Grand Rapids: Eerdmans, 1987), p. 699–708. ↩
- Philip B. Payne, Man and Woman, One in Christ (Grand Rapids: Zondervan, 2009), p. 217–267. ↩
- Lucy Peppiatt, Women and Worship at Corinth (Eugene: Cascade Books, 2015). ↩
- Philip B. Payne, “Fuldensis, Sigla for Variants in Vaticanus, and 1 Corinthians 14:34–5”, New Testament Studies 41 (1995): 240–262. ↩
- Cynthia Long Westfall, Paul and Gender (Grand Rapids: Baker Academic, 2016), p. 233–252. ↩
- Gordon D. Fee betoogt dat Paulus elders vrouwen actief laat participeren in gebed en profetie (1 Kor. 11:5), wat een absoluut zwijgverbod problematisch maakt. Zie The First Epistle to the Corinthians, p. 699–708. ↩
- Wayne Grudem en John Piper verdedigen een complementaire interpretatie waarbij vrouwen geen gezaghebbende evaluatie van profetie mogen uitoefenen. Zie Recovering Biblical Manhood and Womanhood (Wheaton: Crossway, 1991). ↩
- Spreuken 31:26 wordt vaak aangehaald als voorbeeld van een vrouw die wijsheid onderwijst: “Zij doet haar mond open met wijsheid”. ↩